„Świat według Garpa” – John Irving [6/1]

Uwolnić niedźwiedzie, Ostatnia noc w Twisted River, Czwarta Ręka czy Świat według Garpa to tylko nieliczne tytuły, jakie wyszły spod pióra amerykańskiego pisarza Johna Irvinga. Po Uwolnić niedźwiedzie nadszedł czas na kolejną lekturę – tym razem pod lupę biorę Świat według Garpa z roku 1976.

received_10213831553280460

Urodzony w Exeter John Irving to jeden moich ulubionych pisarzy. Od dziecka czytywałam fragmenty jego powieści, w końcu przyszedł jednak czas na przeczytanie którejś w całości, od deski do deski.

Świat według Garpa to książka niecodzienna, z dziwnymi zwrotami akcji. Jest to także najsławniejsza powieść Amerykanina. Opowiada o losach rodziny Garpa – początkowo o jego matce, Jenny Fields, która jest zagorzałą feministką i nie chce mieć nic do czynienia z mężczyznami, pragnie jednak mieć dziecko. Zachodzi w ciążę w niekonwencjonalny sposób – gwałcąc ułomnego żołnierza lotnictwa USA. Po dziewięciu miesiącach rodzi syna. S.T. Garp to bohater chodzący z głową w chmurach, wiecznie odpływający w swój świat i swoje wyobrażenia. Jenny jest pielęgniarką, która po utracie pracy w szpitalu znajduje posadę w szkole dla chłopców w Steering. Pierwsze lata życia Garp spędza właśnie tam; w Steering kończy też szkołę i poznaje miłość swojego życia – Helen. Ta, początkowo niezainteresowana Garpem, jest typem mola książkowego i nie zwraca uwagi na chłopców, którzy trenują u jej ojca zapasy. To właśnie przez te zajęcia Garp poznaje Helen.

Życie Garpa jednak nie jest takie, jakie sobie wymarzył. Zostaje co prawda pisarzem – postanowił zacząć tworzyć po tym, jak Helen oznajmiła, że wyjdzie jedynie za pisarza – ale życie nie jest dla niego łaskawe. Ciągłe przeciwności losu i przewroty w jego życiu nie ułatwiają mu pisarskiej kariery. Garp ma również szczęście do spotykania niewłaściwych ludzi na swojej drodze. Musi radzić sobie sam i, choć robi to całkiem nieźle, to pewne wyzwania nie dają się pokonać…

Język Irvinga jest niezwykle rozbudowany pod względem słownictwa, jakiego używa. W Świecie według Garpa możemy znaleźć mnóstwo dziwnych czy też rzadko używanych słów. Nie czyta jej się szybko ze względu na dwie rzeczy: jedną z nich jest właśnie język, który momentami nie należy do najprostszych, drugą zaś sama tematyka poruszana przez autora.

Książka liczy sobie ponad sześćset stron. Ktoś, kto dużo czyta, mógłby powiedzieć, że jest w stanie przeczytać ją w ciągu jednego dnia – tu się jednak pomyli. Nawet największy mól książkowy nie byłby w stanie połknąć Świata według Garpa w jeden dzień. Jest to książka trudna i pomimo wciągającej fabuły nie da się przez nią przebrnąć ot tak. Irving opisuje w swojej powieści dużo brutalnych zagadnień ze świata. Porusza jednakże nie tylko problemy, które wyolbrzymiane były w latach siedemdziesiątych. Uniwersalność Świata według Garpa była dla mnie zaskoczeniem; o ile w Uwolnić niedźwiedzie autor poruszał tematy związane z czasami, w których rozgrywa się fabuła tamtej powieści, o tyle Świat według Garpa jest książką ponadczasową. Amerykanin zapełnia fabułę tematami feministycznymi, tematyką gwałtu, rodzinnych perypetii, zdrad czy też problemami dnia codziennego, takich jak zepsuty samochód.

Czy Świat według Garpa uwalnia w czytelniku jakieś niespotykane emocje? Jak najbardziej tak. Przede wszystkim jest to obrzydzenie, trochę strachu, poczucie bezsensowności. Czy wyzwala natomiast pozytywne emocje? Tutaj muszę powiedzieć stanowczo: nie i kropka. W tej powieści nie ma ani jednego fragmentu, który by ucieszył. O ile Uwolnić niedźwiedzie było na swój sposób książką zabawną, najbardziej popularne dzieło Irvinga nie jest potraktowane nawet czarnym humorem.

Tak więc czy mogę polecić tę książkę czytelnikom? Tak, jak najbardziej, ale tylko tym wytrwałym. Nie jest to książka dla czytelników, którzy wolą kryminały, szybkie zwroty akcji i fabułę, która nawet momentami „nie nudzi” (choć mnie osobiście Garp w ogóle nie znudził – kwestia gustu).

Za to ci, którzy lubią trudną literaturę i klasykę – bo chyba można już tak o tej powieści powiedzieć – zakochają się w Świecie według Garpa od pierwszego zdania.

Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s